سازوکار دخل و خرج کشور برای سال ۹۹ اصلاح می‌شود؟

۰۶:۳۰ - ۱۸ مهر ۱۳۹۸




به گزارش سال گذشته بود که اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور در جلسه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی با استناد به فرمایش رهبر معظم انقلاب مبنی‌بر اصلاح ساختار بودجه کشور این اقدام را سودمند و تأمین کننده منافع کشور دانست، به دنبال این خواسته رهبر انقلاب، علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی هم اعلام آمادگی خود را در راستای همکاری مجلس برای اصلاح ساختار بودجه اعلام کرد، لازم به ذکر است که تاکنون رهبر انقلاب به صورت مستقیم دستوری درباره اصلاح ساختار بودجه بیان نکرده‌اند و این امر فقط از زبان مسئولان بیان شده است.


بهمن‌ماه سال ۹۷ بود که علی لاریجانی در جمع خبرنگاران، اظهار کرد که طبق اعلام رهبر انقلاب بودجه سال ۹۸ باید بر اساس اصلاح ساختاری متناسب با شرایط تحریمی کشور تنظیم شود، اصلاح ساختار بودجه که رهبر انقلاب به آن تأکید دارند، می‌تواند در اقتصاد کشور تاثیر بسزایی داشته باشد، اما اکنون که وارد نیمه دوم سال شده‌ایم و در آستانه ارائه لایحه بودجه سال ۹۹ توسط دولت هستیم، هنوز اندک خبری از این اصلاح ساختار بودجه نیست و دولت و مخصوصا سازمان برنامه و بودجه که مجری این امر هستند تنها به ارائه گزارشی آن هم در جلسه غیرعلنی مجلس اکتفا کرده‌اند درحالی که باید تاکنون علاوه‌بر ارائه لایحه اصلاح ساختاری بودجه، طرح‌های مناسب برای اجرای آن نیز از سوی دولت به مجلس تقدیم می‌شد.

حسینعلی حاجی دلیگانی نماینده مردم شاهین شهر و عضو کمیسیون برنامه و بودجه در گفت‌وگو بادرباره عدم ارائه طرح اصلاح ساختار بودجه به مجلس شورای اسلامی می‌گوید «بعد از آنکه گزارش اصلاح ساختار بودجه در جلسه غیرعلنی مجلس توسط سازمان برنامه و بودجه قرائت و جلسه دیگری به منظور بررسی چگونگی اصلاح ساختار بودجه با حضور نوبخت در محل کمیسیون برنامه و بودجه برگزار شد.

او گفت که دولت قول داده بود تا لایحه اصلاح ساختار بودجه را سریعا به مجلس بفرستد، اما اکنون در حال ورود به نیمه دوم سال هستیم و از این وعده دولت و سازمان برنامه و بودجه خبری نیست؛ به نظر می‌رسد که با ادامه روند فعلی اصلاح ساختار بودجه به سال ۹۹ نمی‌رسد، حتی اگر دولت بخواهد برای تحقق اصلاح در بودجه قانون‌گذاری کند اشکالات بسیاری به آن وارد است.

حاجی دلیگانی بیان می‌کند که مجلس در هفته آینده قطعا و به صورت جدی علت عدم تعلل دولت در اصلاح ساختار بودجه را پیگیری خواهد کرد، اما ما به عنوان مجلس نمی‌توانیم به موضوع ورود کنیم، چون مغایر اصل ۷۵ قانون اساسی است، نباید مسئولیت‌های دولت در ارگان دیگری تعریف شود و این قوه مجریه است که وظیفه پاسخگویی به مطالبه به حق رهبر انقلاب در راستای اصلاح ساختار بودجه را دارد.


علی‌اکبر رنجبرزاده عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با ، با اشاره به لزوم اصلاح ساختار بودجه از سوی دولت، می‌گوید این امر مطالبه مقام معظم رهبری از دولت بود و دولت برنامه‌ریزی‌هایی انجام داد تا طرح اصلاح ساختار بودجه را به مجلس بفرستد، اما متأسفانه هنوز این اتفاق نیفتاده است.

او تاکید می‌کند که ما به عنوان هیئت رئیسه و مجلس این موضوع را از دولت مطالبه کرده و حتی خودمان به جای دولت به برخی اصلاحات مانند ساختار بیمه‌ها و نحوه پرداخت یارانه‌ها ورود کرده‌ایم و در حال جمع‌بندی آن‌ها برای ارائه به صحن هستیم.

عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی ادامه می‌دهد که بسیار بعید به نظر می‌رسد که اصلاح ساختار بودجه به سال ۹۹ برسد، اما ممکن است قوه مقننه برخی اصلاحات را در لایحه بودجه بگنجاند.

رنجبرزاده می‌گوید به نظر می‌رسد یا دولت از ظرفیت خود استفاده نمی‌کند و یا در مدیریت ناتوان بوده و وارد مسائل حاشیه‌ای شده که هنوز نتوانسته اصلاح ساختار بودجه را به مجلس بفرستد؛ ما برای تحقق اصلاح ساختاری بودجه با آقای نوبخت و وزارت‌خانه‌های دولت جلساتی را برگزار می‌کنیم؛ به عبارتی دیگر مجلس در حال سوق دادن دولت به سمت اصلاح ساختار بودجه است.


محمد مهدی مفتح عضو کمیسیون برنامه و بودجه در گفت‌وگو با ، می‌گوید اخبارهای واصله حاکی از آن است که دولت در حال تجمیع بودجه بر اساس یک اصلاح ساختاری است.

او تاکید می‌کند که هنوز لایحه‌ای تحت عنوان اصلاح ساختار بودجه به مجلس ارائه نشده است.

در ادامه سیدحسن حسینی شاهرودی سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با ، می‌گوید که به دولت مهلتی ۴ ماهه داده شده بود تا اصلاح ساختار بودجه را به مجلس ارائه کند، اما این امر صورت نگرفت.

او ادامه می‌دهد ریاست مجلس مأموریتی را به کمیسیون برنامه و بودجه داد تا با دولت درباره اصلاح ساختار بودجه به توافق برسد و نتیجه را اعلام کند، اما ما هنوز موفق به دریافت نتیجه قطعی از دولت نشده‌ایم؛ امیدواریم که این رفت و برگشت‌ها به جایی برسد که در سال ۹۹ شاهد اصلاح ساختار بودجه باشیم.

سخنگوی کمیسیون اقتصادی معتقد است که در حوزه‌های تأمین منابع مالی قطع وابستگی به نفت، چابک‌سازی دولت، حذف تصدی‌گری و هدفمندی یارانه‌ها باید اصلاحاتی در ساختار بودجه صورت بگیرد و اگر چنین نشود بودجه سال ۹۹ با چالشی جدی مواجه خواهد شد.


حسینی شاهرودی بر این باور است که محدودیت‌های درآمدی و عدم اراده دولت بودجه را به نفت وابسته کرده است، دولت باید بتواند در بودجه سال آینده نفت را از درآمد‌های اصلی خود حذف کند.

او می‌گوید که اگر دولت اصلاحات ساختاری را در ساختار بودجه انجام ندهد، ممکن است که مجلس به بودجه ارائه شده از سوی دولت رأی ندهد و کلیات آن را رد کند تا دولت خود را ملزم به اصلاح بداند.

محمد حسینی یکی دیگر از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه به ، می‌گوید که سازمان برنامه و بودجه به عنوان متصدی اصلاح ساختار بودجه اقداماتی را برای اصلاحات ساختاری در حوزه‌هایی انجام داده و اینکه منتظر قوانین و یا دستورالعمل‌های خاصی برای اصلاحات ساختاری بودجه باشیم، اشتباه است.

او می‌گوید که اصلاحات ساختاری بودجه در سال ۹۹ امکان‌پذیر است و سازمان برنامه و بودجه با همکاری کمیسیون برنامه و بودجه راهکار‌های جدیدی را در این راستا تدوین کرده‌اند، اما جواب‌دهی آنها مستلزم صرف زمان است.

به نظر می‌رسد که با سپری شدن ۷ ماه از سال و در آستانه ارائه لایحه بودجه سال ۹۹ به پارلمان، اصلاح ساختار بودجه به معنای واقعی کلمه و آنچه مدنظر رهبر معظم انقلاب است، انجام نخواهد شد و بودجه سال ۹۹ هم همان مسیر سال‌های گذشته را طی خواهد کرد، البته دولت و مجلس شورای اسلامی باید به شرایط حاکم بر کشور توجه کرده و در جهت اجرای منویات رهبری گام بردارند.